L’influenza meridiunala sin baselgia e cultura

Semegliont semuossa la historia dalla baseglia. Gia dil temps caroling entuorn 800 eran la Lumnezia e Val s. Pieder igl exempel classic dad in diocesa culla baselgia S. Vincentius a Pleif sut Vella. El temps mediaval han pliras pleivs entschiet a sedistaccar dalla pleiv-mumma. A Cumbel ei quei stau il cass ils 28 da mars 1653. Dacheudenvi han oravontut ils caputschins scret la historia culturala a Cumbel tochen el 20avel tschentaner. Da quei temps ein numerus paders romans vegni ellas valladas grischunas. Lur pensum reintroduci in stregn catolicissem. Cun els han era architects, restauraturs e stuccaturs talians anflau la via tochen cheu. La construcziun da bellezia baselgias e capluttas ha gidau la cuminonza catolica a nova stema e gloria. Quella politica ei era la raschun dalla baselgia parochiala S. Stefan a Cumbel. Ei setracta dad ina baselgia el stil baroc. La pleiv ei vegnida tgirada da 1649 tochen 1924, pia duront tschentaners dad administraturs romans dil Vatican. L’anteriura part gotica dall’entschatta dil 16avel tschentaner ei vegnida spazzada parcialmein alla fin dil 17avel tschentaner sut l’egida da paders catolics. Quella part ei allura vegnida cumplettada cun in ulteriur chor ed in taschamber. Da quei temps ha ei era dau ella Val Lumnezia sgraffitis cun motivs dil temps baroc. Per la vallada diltutta fatg nunusitau. La pictura ella nav dalla baselgia deriva mintgacass dil pictur da Tavau Hans Ardüser e muossa denter auter la battaglia da 1352. A caschun dalla renovaziun dil chor da 1942 ein vegnidas fatgas decisivas correcturas stilisticas. La renovaziun totala da 1978/79 ha turnau alla baselgia parochiala siu caracter d’antruras dil stil baroc. Era el sectur literar ei la rolla da Cumbel buc nunimpurtonta. Oravontut il pader caputschin Zaccaria da Sâlo ha scret denter 1684 e 1705 ina retscha da scartiras spiritualas en romontsch. Quellas ein vegnidas stampadas per gronda part en casa parvenda dad in Gion Gieri Barbisch. Pader Zaccaria da Sâlo ei staus confundatur dalla literatura barocca sursilvana e dallas scolas popularas en Surselva.

Administraziun

Uffeci communal Lumnezia
Palius 32D
Caum postal 54
7144 Vella

+41 (0)81 920 60 00
infolumneziach

Uffeci da taglia

Uffeci da taglia Lumnezia
Palius 32D
Caum postal 54
7144 Vella

+41 (0)81 920 60 08
steueramtlumneziach

Uras da spurtegl

gliendisdis - venderdis
09.30 - 11.30 uras
13.30 - 16.30 uras

ni tenor cunvegnientscha