Vischinadi Degen

L'emprema menziun da Degen succeda egl urbari dils beins imperials che datescha circa digl onn 840. In motiv per quella menziun ei stada la separaziun digl imperi tenor il contract da Verdun digl onn 843 denter ils fegls da Ludwig il pietus. Il num Degen deriva d'in ministerial cun il num Egino ch’era da lezzas uras administratur imperial. Il vegl num Igels ha il medem tschep sco Degen. Igl onn 1982 decidan las vischinas ed ils vischins da duvrar sulettamein Degen sco num ufficial dalla vischnaunca. Sin fundament dils gronds beins e dallas duas baselgias ch’ein menziunadas en quei urbari eis ei da supponer che Degen seigi staus colonisaus in pulit tec avon igl onn 840. Gia da quei temps vegneva raccoltau a Degen dapli graun ch’ella Tumliasca. Aunc oz dispona Degen d’in clima relativamein migeivel che lai madirar ultra da differenta puma era plogas ed iuas.

Ultra dil vitg fan era las fracziuns Rumein e Vattiz part dil vischinadi Degen. Naven dall’entschatta dils onns 1970 ha ei dau a Vallada Nova stentas d’in prenci russ per realisar in entir vitg turistic. Quell’idea ha allura fatg naufragi, denton eis ei vegniu realisau decennis suenter il lag a Davos Munts che corrispunda franc e segir meglier al turissem migeivel da nossa val.

In cass tut aparti fuorma il Benefeci da Rumein ch’ei vegnius fundaus da pliras fundaziuns d’indigens en favur dalla Claustra da Mustér. Entochen avon rodund 20 onns ha Rumein saviu far diever aschia d’in pader che provedeva exclusivamein ils parochians da Rumein. Dapi igl onn 1712 ha beinenquala capacitad pastorau a Rumein, ins pertratgi en quei connex vid pader Placi à Spescha ni a pader Flurin Maissen che han il pli probabel buca mo fascinau, mobein beinenqualgada era irritau ils indigens cun lur ideas futuristicas.

In’ulteriura particularitad da Degen ei franc e segir era la pleiv da Fraissen cun sia baselgia parochiala da Nossadunna cun la filiala da Sogn Vetger. Quella pleiv ei stada dapi l’entschatta enneu independenta da Pleif. Quella posiziun ei d’attribuir a sia rihezia en consequenza dallas fundaziuns dils emprems nobels dil temps dad 840 ni dil conts da Sax. Per quei motiv surveva in plevon exclusivamein per treis casadas a Fraissen. Ils ulteriurs parochians eran suttamess a Pleif.

Degen ei era enconuschents per sias baselgias e capluttas. Sper la parochiala che va anavos sin igl urbari carolingic ei franc la caplutta da Sogn Bistgaun in giuvel da num e pum digl art sacral. En quella caplutta sesanfla numnadamein in altar dil renomau artist Ivo Strigel digl onn 1506 ch’ei vegnius transformaus a moda geniala entuorn il 1740 en in altar baroc. Da pareta tut speciala ei era la caplutta da Sontgaclau e Sogn Valentin a Vattiz en fuorma dad octagon. Buca per nuot vegn la Lumnezia numnada la cuntrada sacrala.

La populaziun da Degen lavura aunc adina per ina gronda part ell’agricultura. Ils secturs d’occupaziun sepresentan sco suonda: 1. sectur, 45 %; 2. sectur, 13 %; 3. sectur, 42 %. Quei fa buca surstar. Degen ei numnadamein predestinaus per esser in vitg cun in ferm puresser. En occupaziun cumpleina ni accessoria dat ei aunc 20 menaschis purils el vischinadi. Grazia alla vischinonza dallas pendicularas ha Degen era saviu notar el decuors dils davos decennis in tschec svilup turistic. In ulteriur motiv per quei svilup ei franc il lag da Davos Munts ch’ei ina dallas attracziuns turisticas dalla val. Quei svilup semuossa en in pulit diember da secundas habitaziuns, mo era en ina legreivla activitad da construcziuns per indigens. Quei oravontut grazia al terren da baghegiar en proprietad dil maun public. Quei dat era vinavon alla vischnaunca la pusseivladad da sesviluppar. Impurtonta ei la finala era la situaziun finanziala dil vischinadi che sepresenta oz en moda stabila e che possibilitescha era da sesviluppar ils proxims onns. Quei ch’ins sa medemamein constatar ei ch’il diember da habitonts ei restaus el decuors dil davos decenni pli u meins stabils. Quei che dat denton da ponderar ei ch’il diember da naschientschas semova sin in nivel fetg bass. Quei ei era stau il motiv per fusiunar la scola cun la Lumnezia Dado. La casa da scola vegn duvrada da niev sco casa da habitar per indigens, aschia che quei object ei d’avantatg per il vischinadi.

En tut priu ei Degen actualmein en ina situaziun ualti comfortabla, sche quei vala insumma per vischinadis da quella grondezia. Degen sco vischinadi amiez la Lumnezia vegn a saver profitar vinavon dil turissem e da sias bunas premissas per il sport d’unviern, mo era da sia purschida da stad cul lag da Davos Munts.

Che la vischnaunca ha in cert potenzial demuossa era la zona da mistregn che ha obteniu da cuort in luvratori digl uffeci da construcziun bassa e che stat secapescha era a disposiziun per ulteriuras fatschentas. Grazia a siu liug central ei quella predestinada per in ulteriur svilup.

Administraziun

Uffeci communal Lumnezia
Palius 32D
Caum postal 54
7144 Vella

+41 (0)81 920 60 00
infolumneziach

Uffeci da taglia

Uffeci da taglia Lumnezia
Palius 32D
Caum postal 54
7144 Vella

+41 (0)81 920 60 08
steueramtlumneziach

Uras da spurtegl

gliendisdis - venderdis
09.30 - 11.30 uras
13.30 - 16.30 uras

ni tenor cunvegnientscha